Online nascholing voor leraren
 

Zeggen wat je wilt? - burgerschapsonderwijs en vrijheid van meningsuiting

Informatie: 

Nederland moet meer doen aan burgerschapsonderwijs. Die conclusie moet worden getrokken uit de resultaten van vergelijkend onderzoek binnen de EU naar kennis en vaardigheden van burgerschap, die laten zien dat Nederlandse leerlingen op dat terrein relatief slecht scoren.

Dan is de vraag wat er dan meer moet worden gedaan in het onderwijs, een vraag die begint met het antwoord op een andere: welke kennis en welke vaardigheden zijn noodzakelijke elementen van volwaardig burgerschap?

Een voorzichtig eerste antwoord zou kunnen zijn:

  • kennis hebben van de aard en de functionering van de instituties van de democratische rechtsstaat en van de eigen plek daarin van de burger
  • kennis hebben van de rechten, vrijheden en de daarmee gepaard gaande verantwoordelijkheden van de burger
  • over de vaardigheden beschikken om die rechten en vrijheden ook werkelijk uit te oefenen, met name discussie- en kritische denkvaardigheid

Deze cursus gaat over de belangrijkste vrijheid van de burger: de vrijheid van meningsuiting. Vraag willekeurig gekozen mensen wat vrijheid van meningsuiting betekent en velen zullen zeggen: dat je mag zeggen wat je wilt. Dat is ook wat je van veel leerlingen zult horen. Toch is dat antwoord niet juist. Voor een goed besef van wat burgerschap behoort te zijn is het van essentieel belang is om doel en functie en van de vrijheid van meningsuiting te begrijpen.

Je leert hoe je als docent op didactisch effectieve én aantrekkelijke wijze hiermee aan de slag kunt. En dat geldt niet alleen voor docenten die vakken met ‘burgerschap’ in hun pakket hebben (met name geschiedenis en maatschappijleer)! De mogelijkheid tot het oefenen van deze vaardigheden doet zich bij alle vakken voor.

1 augustus 2020
Preview video: 

Leerdoelen: 

Na deze cursus kun je:

  • uitleggen wat vrijheid van meningsuiting is
  • de functie van vrijheid van meningsuiting benoemen
  • aangeven met welke verantwoordelijkheden die vrijheid gepaard gaat
  • de beperkingen van vrijheid van meningsuiting beschrijven
  • leerlingen leren argumenteren onderbouwen
  • een debat in de klas organiseren en begeleiden
Auteur: 

drs. Hans van der Heijde

Hans van der Heijde studeerde politicologie, was daarna werkzaam als docent maatschappijleer in het middelbaar onderwijs en is sinds 1990 werkzaam als docent aan de lerarenopleiding van de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden. Ook was hij redacteur en hoofdredacteur van het vakblad Maatschappij en Politiek. Hij publiceert zowel op zijn vakgebied als ook in romanvorm en is tevens jarenlang werkzaam als bridgejournalist en literatuurrecensent voor de Leeuwarder Courant en het Dagblad van het Noorden.