Online nascholing voor leraren
 

“Ik denk, dus ik besta” – filosoferen met kinderen

Informatie: 

Filosoferen klinkt moeilijk en veel mensen denken dat het niet geschikt is voor kinderen, maar niks is minder waar. Iedereen kan het, zelfs als je pas vier jaar bent! Kinderen stellen niet voor niets honderden waarom-vragen. Je kunt dus in alle groepen van het basisonderwijs filosoferen met kinderen. Door te filosoferen leren leerlingen hun gedachten, ideeën en meningen onder woorden te brengen. Ze leren zelf na te denken, kritisch te zijn en niet meer zomaar een ander na te praten. Juist in de huidige tijd waarin ontwikkelingen snel gaan en morele normen en waarden lijken te veranderen is het belangrijk dat kinderen goed en zelfstandig kunnen denken, dat ze de boel op zijn kop kunnen gooien en op nieuwe manieren naar oude dingen kunnen kijken.

In deze cursus wordt de basis van filosoferen met kinderen besproken. Er wordt toegelicht wat filosoferen precies is, en ook wat het niét is. Er wordt besproken welke kennis en vaardigheden leerlingen opdoen door te filosoferen. Vervolgens wordt ingezoomd op jouw rol bij het filosoferen met je leerlingen. De opbouw van een filosofisch gesprek kan bestaan uit denkprikkels, een filosofische vraag, graafvragen en doorvraagvragen, een afronding van het gesprek en eventueel nog een verwerkingsopdracht. Voor al deze onderdelen vind je praktische suggesties en werkvormen voor de praktijk, geïllustreerd door praktijkopnames. De cursus geeft je handvatten om te starten met het leiden van filosofische gesprekken in de klas! Door consequent op je filosofische gesprekken met de kinderen te reflecteren, zal het steeds beter gaan en zul je beter worden in het stellen van de juiste vragen. Het hoeft niet meteen helemaal goed te gaan. Bovendien, wat is goed? Daar kun je over filosoferen!

1 augustus 2020
Preview video: 

Leerdoelen: 

Na afloop van deze cursus kun je:

  • uitleggen wat filosoferen inhoudt
  • toelichten welke kennis en vaardigheden leerlingen opdoen door te filosoferen
  • een filosofisch gesprek, bestaande uit verschillende onderdelen, opbouwen en begeleiden
  • denkprikkels inzetten om vragen, verwarring of verwondering op te roepen bij leerlingen
  • filosofische vragen formuleren om het filosofische gesprek met de leerlingen te starten
  • filosofische vragen verder met de leerlingen onderzoeken door het stellen van graaf- en doorvraagvragen
  • met de leerlingen reflecteren op een filosofisch gesprek
  • afwisseling in het filosoferen aanbrengen door gebruik te maken van verschillende werkvormen
Auteur: 

Fabien van der Ham

Fabien van der Ham houdt van mooie, originele, verrassende en inzichtgevende gedachten. Eigenlijk is ze dus een gedachtenzoeker. Ze schrijft, dicht, blogt, vertelt, filosofeert aan, met, voor, en over kinderen. Dit resulteerde o.a. in een verzameling gedichten en tien leesboeken, maar ook filosofische en creatieve spelletjes. Zoals de Praatprikkels, waarvoor ze in 2012 de Berrie Heesenprijs won. In haar gastlessen draait het om wat de kinderen zelf denken. Geen kennis reproduceren, maar het stimuleren van het eigen denken. Dat komt natuurlijk het sterkst naar voren bij de lessen filosoferen met kinderen. Na een opleiding filosoferen met kinderen aan de Internationale School voor Wijsbegeerte in 2011 doet ze dat wekelijks op basisscholen.